Over de toekomst van de parochie

Tot op vandaag weten we niet welke van de drie Duffelse kerken zal worden afgestoten. En we durven geen voorspelling te doen.

2026 is een bijzonder jaar. En al zeker voor de parochiegemeenschap in Duffel.

Vele jaren geleden werd er een administrator aangesteld met de bedoeling om de drie parochiegemeenschappen in Duffel met elkaar te verbinden en op termijn te verenigen tot één parochie. Het is geen geheim te zeggen dat de priester die daarvoor verantwoordelijk was, die taak niet ter harte heeft genomen. 

Hiermee werd het grote werk, namelijk een pastorale zone vormen, aan de kant gezet. ‘t Is te zeggen. Twee van die gemeenschappen ondernamen weldegelijk iets. Al vele jaren werken Martinus en Mijlstraat samen. 

Zo herinner ik mij een vergadering in januari 2016. Ik was nog niet tot diaken gewijd. Daar werd door de aanwezigen besloten wat de naam zou worden van een nieuwe en moderne website voor de parochiegemeenschap. Zou dat worden parochiesduffel.be (meervoud) of parochieduffel.be (enkelvoud)? Spontaan werd toen door iedereen gekozen om te gaan voor het enkelvoud, waarmee duidelijk was dat die twee gemeenschappen de opdracht van het bisdom hadden begrepen: Op weg naar een pastorale zone, op weg naar één parochie. 

Toch kunnen we stellen dat, door het feit dat de opdracht tot eenmaking slechts door twee gemeenschappen werd opgenomen, er een soort onbezorgdheid binnensloop en wellicht ook een gevoel dat alles wel rustig op zijn beloop zou blijven. 

Vanuit het bisdom werd jaren geleden gegoocheld met de term ‘zondagskerk’ of ‘zondagsgemeenschap’. In 2013 verscheen een mooi boekje dat die concepten moest verhelderen. Een oproep om zondagskerk te zijn. Maar dat proces kwam moeilijk op gang en tot overmaat van ramp stierf de auteur van dit boekje, hulpbisschop Leon Lemmens, nog voor enige vrucht werd geoogst.

Ook dat heeft ertoe bijgedragen dat de onbezorgdheid bleef. Het gevoel van urgentie was nihil. ‘Het zal allemaal zo'n vaart niet lopen’, of, ‘het zal mijn tijd nog wel duren’. 

Vorig jaar, eind november werden alle priesters en diakens in Leuven verzameld. Toen verraste de bisschop van Mechelen, Koen Vanhoutte, ons op het einde van de dag met de boodschap dat er nu wel lang genoeg is gewacht tot het vormen van die pastorale zones. Vele gemeenschappen zijn daar inmiddels in geslaagd, maar een zeker aantal nog niet. Hij maakte bekend dat het bisdom nu snelheid zal maken. Boter bij de vis. Kerkenbeleidsplannen moeten binnengeleverd worden en uitgevoerd. Omdat we de gemeenten niet veel langer aan het lijntje willen houden. 

Wanneer we dan kijken naar onze lokale situatie. Dan is ook daar alle reden tot onbezorgdheid verdwenen. Zoals is geweten, gaat de priester van de derde parochie eind mei 2026 met pensioen en zal die Duffel verlaten. Plots is de urgentie groot en heeft de tijd ons ingehaald. 

Op het boekje van de overleden bisschop ligt vandaag al heel wat stof, maar de opdracht om een zondagskerk aan te duiden is gebleven, en bij ons bijzonder urgent. Wij kunnen die zondagskerk niet zelf aanduiden. Dat gebeurt door de bisschop. En die laat zich informeren door de deken van onze regio en de begeleider gemeenschapsopbouw. Het zijn deze twee personen die ook in onze zone de temperatuur kwamen opmeten. 

Tot onze verbazing gebeurde die bevraging in de kapel reeds in de maand september van vorig jaar. Daarop waren een 70-tal geïnteresseerden aanwezig. Zelfs een tweede vergadering die daarop voortbouwt,  is daar al achter de rug. De twee overige parochies werden vorige dinsdag bevraagd. Die uitnodiging werd uitgestuurd. Er waren maar liefst 170 mensen aanwezig. Maar van die grote groep waren er slechts een 20-tal van de Martinuskerk present. 

Het lag lang voor de hand dat het kleine kerkje in het gehucht Duffel-Mijlstraat zou worden gesloten. Maar vandaag is dat niet meer zo vanzelfsprekend. 150 mensen lieten dinsdag luidop verstaan dat ze door de pastorale ontwikkeling in de Mijlstraatkerk - door die Open Kerk - de kerk nog niet de rug hebben toegekeerd of niet langer de rug toekeren. Daar heeft het bisdom vorige dinsdag allicht kennis van genomen. Tot verbazing van vele mensen, blijkt die kerk bijzonder levensvatbaar. 

Maar, die Mijlstraatkerk heeft niet de ambitie om zondagskerk te worden. Die krachtmeting zal zich afspelen tussen de Kapel en de Martinuskerk.

Wij weten niet wat de bisschop zal beslissen. Wat weten we wel? Dat de deken zijn advies zal laten afhangen, niet van de historiciteit van de gebouwen, maar van de levensvatbaarheid van de gemeenschap. Er zal worden gekeken naar de pastorale ambitie en de toekomstmogelijkheden van de gemeenschap. 

De tijd is kort, maar we moeten eerlijk bekennen dat we tot op vandaag niet weten welke van de drie Duffelse kerken zal worden afgestoten. We weten het niet. En we durven geen voorspelling te doen. 

Wat weten we wel? Er zal een zondagskerk bestaan in de gemeente Duffel waar op zondag de mis zal worden gevierd. En, misschien, zal er daarnaast een bijkerk bestaan, die ten dienste staat van die zondagskerk en van de vele zoekende mensen in onze regio.

Het zal dus mogelijk blijven om zin te zoeken en te vinden in Duffel. En het zal mogelijk blijven om de mis te vieren en het leven te vieren, in al haar facetten, in Duffel. Zoveel is zeker.

diaken Rob Allaert